İleri Evre Kanser Sürecinde Kemoterapi ve Fitoterapi: Bir Hastanın Deneyimi
Kanser tedavisinde her hastanın hastalık seyri, tedaviye verdiği yanıt ve yaşadığı yan etkiler birbirinden farklı olabilir.
Bu videoda ileri evre kanser tanısı bulunan bir hasta, hastalığın ilk teşhisinden kemoterapi dönemine ve son PET görüntülemesine kadar yaşadığı süreci kendi ifadeleriyle anlatıyor.
Hasta, yaklaşık iki yıl önce kanser tanısı aldığını ancak ilk tanının ardından yaklaşık bir yıl boyunca tedaviye gitmediğini ifade ediyor. Zaman içerisinde hastalığın ilerlediğini fark ettiğini ve bunun üzerine yeniden hastaneye başvurduğunu anlatıyor.
Hastanede yapılan değerlendirmeler sonucunda hastalığın ilerlediğinin söylendiğini, akciğer ve koltuk altı bölgesinde de tutulum bulunduğunun ifade edildiğini belirtiyor.
Bu süreçte standart onkolojik tedavi olarak kemoterapi aldığını ve aynı dönemde Dr. Hakan Özkul tarafından değerlendirilen fitoterapi desteğini kullandığını anlatıyor.
“Hem Kemoterapi Aldım Hem Fitoterapi Kullandım”
Videodaki en önemli noktalardan biri, hastanın onkolojik tedavisini bırakmamış olmasıdır.
Hasta kendi sözleriyle hem kemoterapi aldığını hem de kendisi için hazırlanan fitoterapi ürünlerini kullandığını belirtiyor.
Tedavi dönemini diğer bazı hastalara kıyasla daha iyi geçirdiğini düşündüğünü ve günlük genel durumunun daha iyi olduğunu ifade ediyor.
Bu durum kişisel bir hasta deneyimidir.
Tek bir hastanın tedavi sırasında kendisini daha iyi hissetmesi, aynı fitoterapi uygulamasının bütün kanser hastalarında kemoterapi yan etkilerini azaltacağını veya kanser tedavisinin etkinliğini artıracağını bilimsel olarak kanıtlamaz.
Kanser hastalarında kullanılan tamamlayıcı uygulamalar standart onkolojik tedavilerin yanında değerlendirilebilir; ancak güvenlik ve etkinlik açısından bilimsel kanıt düzeyi yönteme göre değişmektedir. NCI, tamamlayıcı tedaviyi standart tedaviyle birlikte kullanılan uygulama olarak tanımlamakta; alternatif tedavinin ise standart tedavinin yerine kullanıldığını belirtmektedir.
PET Sonuçlarında Bildirilen Gerileme
Hasta, ilk PET görüntülemesinde hastalığın oldukça ilerlemiş olduğunun kendisine söylendiğini ifade ediyor.
Videodaki anlatıma göre daha sonraki değerlendirmelerde:
- Akciğerde daha önce bildirilen odakların görülmediği,
- Koltuk altındaki tutulumun artık görülmediği,
- Göğüs bölgesinde sınırlı bir bulgunun kaldığı,
- Hastalıkta belirgin gerileme bulunduğu
ifade ediliyor.
Dr. Hakan Özkul da videoda son PET sonucunu değerlendirirken hastalıkta belirgin gerileme gördüğünü belirtiyor.
Ancak burada önemli bir ayrım bulunmaktadır:
PET görüntülemesinde daha önce görülen bazı odakların artık görülmemesi, tek başına hastalığın kesin olarak tamamen iyileştiği anlamına gelmez.
Onkolojide “tam yanıt” veya “tam remisyon”, tedavi sonrasında kanserin bütün belirtilerinin kaybolması anlamına gelir; NCI bunun dahi her zaman kanserin tamamen iyileştiği anlamına gelmediğini özellikle belirtmektedir.
Bu nedenle PET sonuçları:
- Önceki görüntülemeler,
- Klinik muayene,
- Kan testleri,
- Hastalığın primer türü,
- Patoloji sonuçları,
- Gerektiğinde biyopsi,
- Onkoloji ekibinin değerlendirmesi
ile birlikte yorumlanmalıdır.
Metastatik Kanser Ne Demektir?
Kanser başladığı organdan vücudun uzak bir bölgesine yayıldığında buna metastatik kanser adı verilir.
Bir kanser akciğere yayıldığında, hastalık otomatik olarak akciğer kanseri hâline gelmez. Örneğin meme kanseri akciğere yayılmışsa hastalık metastatik meme kanseri olarak değerlendirilir.
NCI, metastatik kanser tedavisinin kanserin başladığı organa, yayıldığı bölgelere, daha önce uygulanan tedavilere ve kişinin genel sağlık durumuna göre değiştiğini belirtmektedir.
Not: Videonun mevcut altyazısında primer kanserin hangi organdan başladığı açık biçimde belirtilmediği için bu içerikte belirli bir kanser türü adı kullanılmamıştır.
Evre 4 Kanserde Tedavi Mümkün müdür?
Evet. Evre 4 veya metastatik kanser tanısı “yapılabilecek hiçbir şey yok” anlamına gelmez.
Günümüzde metastatik kanserlerde hastalığın türüne göre:
- Kemoterapi,
- Hormon tedavileri,
- İmmünoterapi,
- Hedefe yönelik ilaçlar,
- Radyoterapi,
- Seçilmiş durumlarda cerrahi,
- Bölgesel tedaviler,
- Klinik araştırmalar
değerlendirilebilir.
NCI, çoğu metastatik kanser türü için tedavi seçenekleri bulunduğunu ve tedavinin sıklıkla hastalığın büyümesini durdurmayı veya yavaşlatmayı amaçladığını belirtmektedir. Bazı kişiler uygun tedaviyle metastatik kanserle uzun yıllar yaşayabilir.
Tedavi hedefi ve beklenen sonuç her kanser türünde aynı değildir.
Tedavi Sonrasında Ameliyat Gündeme Gelebilir mi?
Videoda hasta, son değerlendirmelerden sonra doktorlarının ameliyat planladığını ifade ediyor.
Bu önemli bir gelişme olabilir; ancak “evre 4 kanser hastasına hiçbir zaman ameliyat yapılmaz” şeklinde kesin bir kural doğru değildir.
Cerrahi genellikle tek bölgede sınırlı solid tümörlerde en etkili lokal tedavilerden biridir. Yaygın metastatik hastalıkta ana tedavi çoğunlukla sistemik tedavilerdir; ancak hastalığın türüne, tedaviye verilen yanıta, metastazların sayısına ve yerleşimine göre seçilmiş hastalarda cerrahi de tedavi planının bir parçası olabilir.
Bu nedenle tedavi sonrasında ameliyat gündeme geldiğinde karar:
- Medikal onkoloji,
- İlgili cerrahi branş,
- Radyasyon onkolojisi,
- Radyoloji,
- Patoloji
uzmanlarının birlikte değerlendirmesiyle verilmelidir.
Tedavideki Gerileme Fitoterapiye Bağlanabilir mi?
Bu videodan böyle bir sonuç çıkarılamaz.
Hasta aynı dönemde:
- Kemoterapi aldığını,
- Fitoterapi ürünleri kullandığını
açıkça ifade etmektedir.
Dolayısıyla görüntülemelerde bildirilen hastalık gerilemesinin hangi tedaviye ne ölçüde bağlı olduğunu yalnızca bu hasta anlatımına bakarak belirlemek mümkün değildir.
“Fitoterapi sayesinde metastazlar kayboldu” veya “fitoterapi kanseri ortadan kaldırdı” şeklinde nedensel bir sonuç çıkarmak bilimsel açıdan doğru olmaz.
Aynı şekilde hastanın kemoterapi döneminde kendisini diğer bazı hastalara göre daha iyi hissettiğini belirtmesi de objektif bir karşılaştırmalı klinik çalışma değildir.
Bu deneyim, hastanın kişisel gözlemidir.
Kanser Tedavisinde Fitoterapinin Yeri
Fitoterapi, tıbbi bitkilerden elde edilen içeriklerin:
- Bitki türü,
- Etkin bileşen,
- Standardizasyon,
- Doz,
- Kullanım süresi,
- Hastanın klinik durumu,
- Kullanılan ilaçlar
dikkate alınarak değerlendirilmesini gerektirir.
Kanser hastasında yalnızca “doğal” olduğu gerekçesiyle herhangi bir bitki veya takviyenin kullanılması doğru değildir.
Fitoterapi:
- Kemoterapinin yerine geçmez.
- Radyoterapinin yerine geçmez.
- Ameliyat gereken hastada cerrahi tedaviyi geciktirmemelidir.
- İmmünoterapi veya hedefe yönelik ilaçları gereksiz kılmaz.
- Kanseri veya metastazları kesin olarak ortadan kaldırdığı iddiasıyla kullanılmamalıdır.
NCI, herhangi bir bitki, vitamin, besin veya takviyenin kanseri iyileştirdiğini ya da kanserin tekrarını engellediğini gösteren yeterli bilimsel kanıt bulunmadığını belirtmektedir.
Kemoterapi ile Bitkisel Ürünler Birlikte Kullanılabilir mi?
Burada en önemli konu ilaç etkileşimidir.
Bitkisel ürünler kanser ilaçlarının:
- Bağırsaktan emilimini,
- Karaciğerde metabolize edilmesini,
- Kandaki seviyesini,
- Vücuttan atılmasını,
- Etkinliğini ve yan etkilerini
değiştirebilir.
Bazı ürünler kemoterapi ilacının etkisini azaltabilirken bazıları kandaki ilaç düzeyini artırarak yan etkilerin ağırlaşmasına neden olabilir.
NCI, kanser ilaçlarıyla bitkisel veya diğer gıda takviyelerinin birlikte kullanılmasının istenmeyen etkileşimlere neden olabileceğini ve hastaların kullandıkları bütün takviyeleri tedavi ekiplerine bildirmeleri gerektiğini vurgulamaktadır.
Bu nedenle fitoterapi uygulanacaksa hastanın güncel kemoterapi protokolünün bilinmesi gerekir.
Dr. Hakan Özkul’un Yaklaşımında Neler Değerlendirilebilir?
İleri evre kanser hastasında kişiye özel bir değerlendirme yapılırken yalnızca kanserin adı değil, hastalığın bütün klinik tablosu göz önünde bulundurulmalıdır.
Değerlendirmede:
- Patoloji raporu,
- Kanserin primer türü,
- Hastalığın evresi,
- Metastaz bölgeleri,
- PET-BT ve diğer görüntülemeler,
- Kullanılan kemoterapi protokolü,
- Hedefe yönelik ilaçlar,
- İmmünoterapi,
- Radyoterapi,
- Cerrahi plan,
- Kan değerleri,
- Karaciğer ve böbrek fonksiyonları,
- Kullanılan diğer ilaçlar,
- Beslenme durumu,
- Kilo ve kas kaybı,
- Olası bitki-ilaç etkileşimleri
birlikte ele alınmalıdır.
Fitoterapi yaklaşımının standart onkolojik tedavinin yerine geçmemesi ve tedavi ekibinin bilgisi dâhilinde yürütülmesi önemlidir.
Hastanın Tedavi Sürecindeki Deneyimi
Videoda hasta, kemoterapi sürecinde çevresindeki diğer bazı hastalara kıyasla kendisini daha iyi hissettiğini ifade ediyor.
Kendi deneyimine göre:
- Daha güçlü hissettiğini,
- Kemoterapi dönemini daha rahat geçirdiğini,
- Son görüntülemelerde hastalıkta gerileme bildirildiğini,
- Genel durumundan memnun olduğunu
anlatıyor.
Aynı zamanda diğer hastalara da Dr. Hakan Özkul’a ulaşmalarını tavsiye ediyor.
Bu ifadeler hastanın kişisel görüşü ve deneyimidir. Aynı tanıya sahip başka bir kişinin aynı tedaviyle aynı sonucu yaşayacağı anlamına gelmez.
Kanser Hastalarında “Umut” ve Gerçekçi Tedavi Hedefleri
İleri evre kanser tanısı hasta ve yakınları için oldukça zorlayıcı olabilir. Ancak hastalığın evresine bakılarak kişinin tedaviye hiç yanıt vermeyeceği önceden kesin olarak söylenemez.
Kanser tedavisindeki gelişmeler sayesinde bazı ileri evre hastalıklarda:
- Uzun süreli hastalık kontrolü,
- Tümör boyutunda belirgin küçülme,
- Tam veya kısmi yanıt,
- Yaşam kalitesinde iyileşme
elde edilebilir.
Bununla birlikte gerçekçi beklentilerin korunması önemlidir.
Umut vermek ile tedavi garantisi vermek aynı şey değildir.
Her hastanın kanseri biyolojik olarak farklı davranabilir ve aynı tanıya sahip iki kişi aynı tedaviye farklı yanıt verebilir.
